31شهریور

در 22سپتامبر سال 337 میلادی دور اول جنگهای ایران به فرمانروایی شاپور دوم ساسانی(ذوالاکتاف) با روم آغاز شد که در این جنگ که 13 سال به طول انجامید , روم شکست خورد .دور دوم این جنگها نیز در 359 میلادی آغاز که دوباره با شکست رومیها مصادف و امپراتورشان نیز کشته شد.

30شهریور

بر پایه نوشته های پلوتارک و دیودورس سیکلوس , کاساندروس یکی از فرماندهان یونانی , روشنک (دختر ساتراپ یا استاندار تخارستان و سغدیانا ساتراپ هجدهم ایران بود که شامل شهرهای بلخ ,سمرقند,خجند,بخارا و ... که اسکندر پس از گرفتن آن , روشنک را اسیر و با او ازدواج کرد) همسر ایرانی اسکندر گجستک(خبیث و ملعون) و پسرش اسکندر چهارم را در 21سپتامبر 310پیش از میلاد مسموم و از سر راه خود برداشت . کاساندروس به جهت اینکه اسکندر چهارم فرزند همسر ایرانی اسکندر که مورد پشتیبانی فرمانروایان محلی ایران زمین بود او ومادرش را کشت و سپس با تسالونیکا خواهر اسکندرازدواج و تا 297 پیش از میلاد بر یونان فرمانروایی کرد .روشنک را به زبان یونانی رکسانا یا روکسانا می گفتند.

29شهریور

دراواخرسپتامبر 442 پیش از میلاد اردشیر یکم یا اردشیر دراز دست (به گفته رویدادنگاران یونانی) شاه وقت ایران دستور ساخت کشتهای دو بادبانه را صادر کرد که توسط فنیقی ها(سوریه و لبنان)در بندر صور ساخته شود.اینگونه کشتیها هم در جهت وزش باد و هم در خلاف وزش باد بدون نیاز به پارو زن حرکت می کرد زیرا باد بان بزرگ باد را می گرفت و با فشار زیاد به بادبان کوچکتر پس می فرستاد و کشتی در سوی ناساز با سوی باد حرکت میکرد.

چار تاقی

بنا های مربوط به ایران باستان به صورت مکعب 12 در 12متر(حدودی) و دارای گنبدی بر سر که کاربردهای متفاوتی برای آنها متصور است . 1- محل نگهداری آتش و نیایشهای دینی ساسانی 2- بناهایی بر سر راههای باستان برای نشان دادن راهها در شب 3- معابد میترایی 4-کاربرد گاهانی و تقویمی
که اخیرا" کاربرد تقویمی آنها توسط مهندس کاظمی به چالش کشیده شده است

چار تاقی خیرآباد : در استان کهگیلویه و بویر احمد و در نزدیکی روستای خیرآباد و کوه خویز قرار دارد.



چارتاقی بالاده کازرون : در استان فارس و شهر بالاده قرار دارد.

چارتاقی نیاسر: دراستان اصفهان و درشهر نیاسر قرار دارد و یکی از سالمترین چارتاقی های موجود می باشد.(مرمت شده است)

پیشدادیان 7

ایرَج کوچکترین فرزند فریدون,نام او در اوستا اَئیریَـوَ که با واژگان اَئـیـریَ (آزاده , ارجمند ) و اَئـیـریَـنَ (ایرانی ,آریایی) هم ریشه می باشد.بنا بر پایه آنچه که در شاهنامه آمده است فریدون سه پسر به نامهای سلم , تور و ایرج داشت پس از بزرگ شدن ایشان فریدون از وزیر خود جندل خواست که برای فرزندانش دخترانی از یک پدر ومادر برای همسری بگزیند.جندل پس از گشت و گزار بسیار دختران پادشاه یمن را شایسته یافت و از سوی فریدون به خواستگاری ایشان رفت .پادشاه یمن به شوند مهری که به دخترانش داشت ودوری آنها را نمی توانست تحمل کند , تمایلی نداشت و به همین دلیل گفت ابتدا باید پسران شاه را ببینم وبیازمایم واگر پیروز شدند , می پذیرم . جندل پیام شاه یمن را به فریدون رسانید و فریدون که فره ایزدی داشت پسران خود را پیش خواند و گفت: «اکنون شما باید آهنگ یمن کنید اما باید هشیار باشید و پاکیزه و آراسته سخن بگویید و پارسایی و پاکدینی و خردمندی خود را آشکار کنید که پادشاه یمن پادشاهی ژرف بین و روشندل و با دانش است و گنج و لشکر بسیار دارد. نباید که شما را کند و زبون بیابد وافسونی در کار شما کند. وی نخستین روز بزمی خواهد ساخت و سه دختر خود را آراسته و پر از رنگ و نگار در برابر شما بر تخت خواهد نشاند . این سه ماهرو به بالا و دیدار یکی­ اند و جز چند تنی نمی ­دانند بزرگتر و کوچکتر از آن­ ها کدامند. اما دختر کهین پیش می ­نشیند و دختر مهین در پس و دختر میانه در میان. از شما آن ­که کوچکتر است نزد دختر کهین بنشیند ، و آن­ که بزرگتر است نزد دختر مهین ، و آن ­که که میانه است نزد دختر میانه. پادشاه یمن از شما خواهد پرسید که از این دختران بزرگتر و کوچکتر و میانه کدام است؟ و شما چنانکه دریافتید پاسخ گویید، تا هوشمندی شما آشکار شود.» پسران روانه شدند به دربار پادشاه یمن وبا فر و بزرگی پذیرفته شدند وهمانگونه که فریدون گفته بود آزمایش شدند و پیروز. اما شاه یمن افسونی دگر انجام داد به هنگام شب , پسران فریدون که در باغ خوابیده بودند سرمایی بر آنان فرستاد که ایشان سرما زده شوند پسران این افسون را پیش گیری کردند و راهی برای شاه یمن نبود جز پذیرفتن ,پس ایشان را بادخترهایش به دربار فریدون فرستاد. فریدون در راه در کالبد اژدهایی به یکایک پسران می تازد. پسر مهتر کارزار اژدها را در خور خردمندان نمی داند و می گریزد. پسر میانی کمان می کشد و به نبرد اژدها می رود. پسر کهتر اژدها را اندرز می دهد که از پیش ما بازشو وگرنه پاداش بدخویی ترا خواهیم داد. بدین ترتیب سلم به ثروت طلبی و خرد، تور به سلحشوری، و ایرج به داد (اعتدال میان خرد و دلیری) و دین منسوب می شوند. سپس فریدون دختران پادشاه یمن را نام پارسی بخشید: همسر سلم را که پسر بزرگتر بود آرزو نام کرد و همسر تور پسر میانه را ماه و همسر ایرج را که پسر کهتر بود سهی خواند.و برای ایشان عروسی گرفت وپادشاهی خود را به فرزندان داد .

اراضی غربی(اروپا) را به سلم و اراضی شرقی(توران وترکان) را به تور و اراضی میانی (ایران)رابه ایرج داد.سلم وتور نسبت به بهره ایرج از ممالک پدر رشک و آز می بردند و گاه نیز نسبت به پدر نافرمانی می کنند .پس بر علیه ایرج باهم متحد شدند ایرج راضی شد که بهره خویشاز ملک پدر را به آنها بدهد نپذیرفتند و او را کشتند و سرش را برای فریدون فرستادند . ایرج را دختری بود که فرزندی بزاد به نام منوچهر , فریدون اورا پرورد وبه تخت شاهی نشانید و منوچهر به خونخواهی پدر به سلم وتور تاخت و آنها را کشت و از این پس جنگ بین ایران و توران شدت گرفت .

28 شهریور

کالیستنس رویدادنگار یونانی که همراه اسکندر بود تا هرآنچه که می گذشت را بنگارد در نوشته های خود می آورد در سپتامبر سال 328 پیش از میلاد در دهکده های ایران آب نوبتی برای زمینهای کشاورزی به کشاورزان داده میشد که برپایه ساعت آبی و توسط یک نفر از کشاورزان نوبت تعیین می گردید . آن فرد در کنار مجرای اصلی و جایی که آب شاخه شاخه می شد بر سکویی می نشست و کاسه ای فلزی با سوراخی بسیار ریز در آنرا در کاسه ای بزرگتر و پر از آب می گزارد که پس از پر شدن کاسه کوچک (یک بار یا چندبار)که به آهستگی و برپایه پیش بینی پیشین اندازه سوراخ آن صورت می گیرد آنرا قطع و آب را به جوی کشاورزی دیگر روانه می کرد.این ابزار برابری را برقرار کرده و از کشمکش کشاورزان بر سر آب پیشگیری می کند که به آن ساعت آبی می گفتند .البته این موضوع که کدام کشور زودتر از این فن بهره برده اند بین ایران و یونان مسئله است چون برخی از رویدادنگاران یونان بر این باورند که در یونان در سال380پیش از میلاد ساعت آبی وجود داشته است .

پیشدادیان6

فریدون پسر آبتین , نام او در اوستا ثر اِت اُن = ثرائیتون (ثری : سه و اَاِتون: گونه ورویهمرفته سه این گونه = سه گونه) است .دوره ای که آریائیان به دلیل گرم شده هوای ایرانشهر همراه با فرزندان فریدون سه گروه شدند .گروهی با سلم یا سرمت به غرب و اروپا و گروهی با تور,نیاکان توران و ترکان به آسیای میانه کوچ کردند و گروهی هم با ایرج در ایران ماندند.
داستان پیروزی فریدون با یاری وهمکاری کاوه آهنکر و به بند کشیدن زهاک مار دوش در بخش پیشدادیان 5 آمده است.به شوند(دلیل ) اینکه این پیروزی در روز مهر(شانزدهمین روزهرماه) از ماه مهر بدست آمده است جشن مهرگان در این روز برگزار می گردد.